KUZEY KAFKASYA
  • Kuzey Kafkasya
  • Abhaz (Abaza) Atasözleri
  • Çerkes Atasözleri
  •  

    Bu sayfadaki içerik, Adobe Flash Player'ın daha yeni bir sürümünü gerektiriyor.

    Adobe Flash player Edinin

    Abhaz (Abaza) Atasözleri


    * Atasözleri bölümümüz, diğer bölümlerimizde olduğu gibi gelişme ve güncellemeleri devam edecektir.

    * Ayrıca hata veya eklenmesini istediklerinizi iletirseniz, çalışmaya katkı sağlamış olursunuz.


    Abhaz'ın bir ineği varsa, peynir suyunu kendi içer, sütü misafire verir. Acı yemeyen balın tadını bikmez. Adam olacak kişiyi bir kamçı boyu kadar büyümeden anlarsın.
    Ağaç köküne dayanır, insan akrabasına (hısmına). Ağaçtan düşen yılan ısırır. Ağlamasını bilmeyen kafasını kaşırmış.
    Akıllı köpek kadına havlamaz. Akrabana yapmadığın iyilik sana fayda sağlamaz. Ala inek, ala buzağı doğrurur.
    Altını olan açlıktan ölmüş, mahsülü olan kurtulmuş. Ambardaki fare acıkmaz. Anadilini kaybeden, köksüz ağaca benzer.
    Annen kötü biri de olsa, daha iyisini bulamazsın. Annen ve iki gözün birdir. Annenin eliyle sana verdiği tatlı olur.
    Aradığın şey kıymetli olur. At eşekle birlikteyse onun karakterini alır. At insan kanı taşır.
    Ata binmesini bilmeyen, eyeri kırar. Ateş yakılan yerde ateş olmasa bile sıcaklık kaybolmaz. Atın söyleyeceğini eğeri söyler.
    Atla başa çıkamayan, eyerine vururmuş. Avare insan korkuluktan beterdir, korkuluk hiç olmazsa kuşları ürkütür. Avare çabuk yorulur.
    Avare bir günü bir yıl görür. Avarenin şikayeti çoktur. Baba mirası çiğdir.
    Bakınarak otur, düşünerek konuş. Bal çok tatlıdır ama içi götürmeyen yemez. Balın olduğu yeri, arılar bilir.
    Başı ağrımamışsa, başağrını anlatma. Başını görürken, ayak izini arama. Başkaları için yap, kendin için öğren.
    Bataklık olan yerde, kurbağa çok olur. Baykuş göz bulunca, kaş der. Becilleri sel aldın!
    Bey tilkidir, bey hanımı, tilki kuyruğu. Beyin ölümü, köleleri yalandan ağlamasıdır. Bin defa duymandansa, bir kere görmen iyidir.
    Bir ağızdan çıkan, yüz ağıza girer. Bir annenin çocukları, beş parmağına benzer. Bir çocuk iyi yetişirse, hem ailenin hem toplumun çocuğudur ama kötü yetişirse, yalnızca ailesinin çocuğudur.
    Bir çürük elma, yüz elmayı çürütür. Bir gözün görmediğini diğer göz görür. Bir gün iktidarı alan, 100 başı uçurmuş.
    Bir hiç olan adam için bencillik büyük şeydir. Bir inasın birlikte 10 kg. tuz yemeden tanıyamazsın. Bir insanı tanımıyorsan onu ne kötüle, ne methet.
    Birinin ağlaması, başkasının sevinci. Birlikte yaşayacağın servet değil, insandır. Boynuz aramaya giden eşek, kulakları kesik olarak dönmüş.
    Büyüğe nasihat edilmez, danışılır. Büyük erkek çocuk aile için dayanaktır. Can sıkıcı yavrulamış, insanı çatlatan doğmuş.
    Cimrinin gözünü çıkarda yerine para oturt. Çalışarak kazanılan biber baldan tatlıdır. Çalışmayı seven işsiz kalmaz.
    Çok gezen civciv kaynar suya düşer. Çok sabreden çok şey görür. Çömlekçi kulpu dilediği yere takar.
    Dağdan korkma, evde erkeklenme. Danışacak kimsen yoksa, koy şapkanı ona danış. Değirmen hergün sağ tarafa dönmez.
    Değirmen taşının altındaki de şikayetçidir, eleğin altındaki de. Deli kız kocaya gidince "Babamgil zengin oldular" demiş. Deliyi (delini) misafirliğe gönderme.
    Dikenin yerinde diken biter. Dikiş dikmesini bilmeyenin ipliği uzundur. Dil kemiksizdir, istediğini söyler.
    Dirsek yakındır ama ısıramazsın. Dostun belli olduğu zaman kötü gündür. Dökülen kül, geri içeri alınmaz.
    Dört ayağı varken at bile tökezler. Düşmanının tatlı sözü zehirdir ama dostunun acı sözü bile bal ile yağdır. Efendim dediğin adam seni köle sayar.
    Eğri odun odunlara yakışmaz, eğri insan insanlarla uyum sağlamaz. Ekerken söylemediğini, toplarken söyleyemezsin. Elin beş parmağı bir değildir.
    Elin ölüsünü, uyuyor gibi görürsün. En unurlu ses, vicdanınızın sesidir. Erkeğin gözyaşı, kanından daha değerlidir.
    Eski aşk, kalpten çıkmaz. Eskimiş kaban, iplik tutmaz. Eskimişse de ipek ipektir.
    Eşeğin yükü ağırsa, hızlı olur. Ete bozulmaması için tuz serpilir, tuz bozulmamışsa ne yapılır? Evlenmeye giden genç kızı durdurmaktansa, yağmuru durdurmak daha kolaydır.
    Eyeri olan gitmiş, atı olan kalmış. Fakiri deveye binmişken bile köpek ısırır. Fakirin ayakları, zenginin uşaklarıdır.
    Fakirin gönlü zengin, zenginin gönlü fakirdir. Fakirin urganını zengin eskitir. Fare yuvasında erkektir.
    Fenalık yaptıktan sonra iyilik bekleme. Gece gördüğün kıza, bir de gündüzleyin bak. Gençliğinde elde etmediğini, yaşlılığında bulamazsın.
    Gernç kız su bardağından farksızdır. Gençliğini bilmediğini adamın yaşlılığına gülme. Gelinine gücenmişsen, kendi kzına kız.
    Geyiğin boynuzu düşmanıdır. Gökyüzüne merdiven dayama, şişe yağ geçirme. Görgüsüz güpegündüz mum yaktı.
    Göz gözden utanır. Gözüyle gören varsa artık duyanı arama. Gücü olandansa, yüreği olan.
    Güzelliğinle övünme, işinle kendini yücelt. Hastalığın gelişi kolaydır ama gidişi zordur. Hayvan sahibine benzer.
    Herkes kendi vatanını Şam görür. Herkesin doğurduğu kendine benzer. Herkesin fanilası kendi tenine yakışır.
    Hiç akrabası olmayanın tutunacak dalı yok demektir. Hiçbirşey cildini kendi tırnakların kadar iyi kaşımaz. Isırgan otunun kökünü sökmedikçe onun yok edemzsin.
    İçeceğin suya tükürme. İğnenin geçtiği yerden ipliği de geçer. İki ayı bir inde barınmaz.
    İki karpuzu tek elle tutamazsın. İlkbaharda uyuyan sonbaharda ağlar. İlk önce korkan vurur.
    İnğin ayağı, buzağıyı öldürmez. İneği olmayan, danasını sağar. İnsan düşeceği yeri bilseydi oraya saman döşerdi.
    İnsanın kama gibi iki yüzü vardır. İnsanların olmadığı yerde domuz tepeye çıkar. İpin bağlamadığı insanı söz bağlar.
    İşten ölmüş yoktur. İt ürür, at otlamayı sürdürür. İyi adam iyi evlat denk gelmez.
    İyi at iyi bir de eyer gerektirir. İyi bir gelinin varsa iyi oğlun var (demektir). İyi büyük olmayan yerde iyi genç yetişmez.
    İyi evlat baba mirasını gözlemez. İyi işçinin kazmasının sapı düşmez. Kabağı sapıyla (filiziyle), insanı soyuyla kaldırırlar.
    "Kaç günde dikildi?" demezler, "kim dikti? derler. Kadının gücü az, kurnazlığı çoktur. Kafanın sığmayacağı yere, ayaklarını sokma.
    Kalbinde iyilik olanın aklına kötülük düşmez. Kalp, kalbi tanır. Kalpte olmayanı dil söylemez.
    Kapının açılması için ilk önce kapıyı çalmanız gerekir. Kar beyazdır ama yakar. Karının kusurlarını göstermezsen, o sende kusur bulur.
    Karnın açken ayakların hareket etmez. Kartal etin olduğu yere süzülür. Keçi öleceği zaman boynuzuyla kavga eder.
    Kedi dolaba giremeyince peynire çürümüş der. Kedinin rüyası farelerdir. Kedi oyun oynar, fare ölür.
    Kedinin olmadığı yerde fareler şımarır.. Kelin olduğu yerde tarak çıkarma. Kenara durdurulan, ortaya sokulmaya çalışır.
    Kendi gölzerindeki kazığı görmeyen, başkalarının gözündeki çöpü görür. Kendi kusurunu bil, sonra diğerlerinin kusurunu söyle. Kendine faydası olmayanın, kimseye faydası olmaz.
    Kendine saygı duymazsan, kimse sana saygı duymaz. Kendine yapmayacağın şeyi, başkalarına yapma. Kemiği güzelleştiren ettir, eti güzelleştiren elbisedir.
    Kemiği olmayan et yoktur. Kıyamet kopuyor dediklerinde altındaki saç gözünü oyar. Kız camdan farksızdır.
    Kimsesiz adam, başkalarının yanında da kendini yalnız hisseder. Konuşmadığı sürece deli de akıllıdır. Konuşmak yolu kısaltır.
    Korkağın silahı kendini yaralar. Korkanın silahı, korkmayanındır. Korkak kendi eteğinden bile ürker.
    Korkak kedni gölgesinden de korkar. koyun çobanları çoksa, koyun canında olur. Koyun derisi iki kere yüzülmez.
    Köpek dışkısına yalvarırsan, kıymetli olur. Köpeğe yedirdiğin şey kaybolmaz. Köpeği öldüren çıkartır.
    Köpe havlar, at otlar. Köpek kemiği de yer, sopaya da katlanır. Köpek kendinden korkanı gözlerinden tanır.
    Kötü kardeştense iyi arkadaş. Kötü akrabadansa iyi komşu. Kötü haber tez yayılır.
    Kötü hava iyi oluncaya kadar kötü insan iyi olsaydı! Kötü oğul babanın, kötü kız ananın yüz karasıdır. Kötülüğünden bahsettiğin (kişi) kapında bitiverir.
    Kurbağa bile içinde olduğu suyun en büyük olmasını ister. Kurt koyunu götürürken kulağındaki işarete bakmaz. Kurt sürüsündekiler hep bir ağızdan ulur.
    Kurt ve koyun birbirine danışmaz. Kurt her yerde kurttur. Kurt koyununu kaçıracağı kimseyi şapkasından tanır.
    Kurt yediğini derisiyle öder. Kuyruğu koyuna ağır değildr. Küçüğü idare eden büyüktür.
    Lafı çok çiğnersen acılaşır. Lafla dünyayı bile dolaşırsın. Mahsul bolsa farede sevinir.
    Meydanında olduğun kişinin şarkısını söyle. Misafir talihtir. Misafirden saklanan şeytanın olur.
    Misafir kısmetiyle birliktedir. Misafirliğe gitmemiş kimse misafir ağırlayamaz. Misafir yemek yerse, kapıya doğru bakar.
    Muhabbet neşe ister. Mundar olmuş öküze bıçak sokulmaz. Nasıl çalışacağını bilmeyenin işi bitmez.
    Ne söyleyeceğini bilmiyorsan hiçbirşey söyleme. Ne yapacağını bilmeyen gündüz vakti ışık yakar. Oğlu ölmemiş kişiyi ölen oğlun için ağlatmaya çalışma.
    Otun içindekine güvenip elindekini atma. Oturduğun yerde seni görmeyen, ayağa kalktın diye de görmeyecektir. Oturduğu yerde görünmeyen, kalkıp kendini gösterir.
    Öğrenmek aydınlık, cahillik karanlıktır. Oyun oynamasını bilmeyen göz çıkarır. Öğrenmek misafir, akıl ev sahibir.
    Öksürük ve kötü huyun saklanması zordur. Öküzü olmayan, tarlaya sürmeye horozunu götürür. Öldürmediğin geyiğin etini pay etme.
    Ölen hayatta olanla değiştirilmez. Ölmeyecek keçi için (kendiliğinden) dal iner. Ölüm, ölümü takip eder.
    Ölümden çok, ayıptan uzak dur. Ölümden ürken, iki kere ölür. Ölüme rastlamayan, ölümü bilmez.
    Ölünce herkes eşit olur. "Ölünmeyen yere gidiyorum" demiş , canlıyken insan gömülen yer gitmiş. ölüye yaramayan, diriyi de bitirir.
    Önce düşünmekle, sonra düşünmek bir olmaz. Övüngeç konuşkan olur. Para su gibidir.
    Parası çok olan hırsızdan korkar. Pazara götürmeden atının değerini, insanlarla konuşmadan kendi değerinin bilemezsin. Pınar çıktığı yerden akar.
    Sabah yağmuru yağmur, sabah misafiri misafir olmaz. Sakarlık okun ucundadır. Sana yemek yedirecek sormaz.
    Senden daha iyi olanı ortak tut. Seni seven yüzüne bakmaz Senli benli olduğun kimse, seni saymaz.
    Sevgiden büyük güç yoktur. Sevmediğin yeşillik burnunun dibinde biter. Sopa birliği insanı öldürür, elbirliği insanı besler.
    Sopa yarası iyileşir, söz yarası iyileşmez. Soylu bahçesine köpek girmez. Sözü ikinci kez söylersen kokusu çıkar.
    Su istediğin zaman tuz versinler. (beddua) Su kenarına ulaşmadan eteklerini kaldırma. Suya düşersen kuru çıkamazsın.
    Suyun getirdiğini rüzgar götürür. Suyun başının gittiği yöne ardı da gider. Suyun süreklediği kişi saman çöpüne (bile) sarılır.
    Süt çok bakarsan kan karışmış gibi görürsün. Şapkanı sallayıp atarsan herkes vurur. Tamamı akraba olan bir köydense, her köyde bir akraba.
    Tanınmadığın yerde elbise, tanındığın yerde akıl. Tatlı dilli kuzu iki koyundan süt emer. Tavşan oturup dinlendiği kadar koşar.
    Tavuğun gücü yumurtasındadır. Tavuğun rüyası darıdır. Tembel emir buyurmakta ustadır.
    Tilki izini kuyruğuyla kapatır. Tilkinin kuyruğu düşmanıdır. Tilkinin olmadığı yerde köpek havlamaz.
    Tilki kuyruğu tilki başından kurnazdır. Toprağı işlemesini bilmeyen, taşlık yere darı eker. Toprağı kazarsan toprak gelir.
    Tos vuran ineğin boynuzu tez kırılır. Tuz yiyen su içer. Uyku yastık aramaz, açlık yemek ayrımı yapmaz.
    Uyuyan ayıyı uyandırma, delikanlı adamı kızdırma. Uzakça sakladığın, yakınca bulursun. Ülken senin anandır, senin olmayan ülke üvey vatandır.
    Üstüne ağaç devrilen de sızlanır, üzerine yaprak düşende. Üşengeç oturarak uyur, yatarak çalışır. Vermekle almak, ardarda yürür.
    Vuracak kişi sopa bulur. Yalana ayak uydurmak zordur. Yalan söylediğin yerde fazla oturma.
    Yalanın ayağı sağlam değildir. Yalan söyleyeceksen ölüye dayandır. Yapmak kırmaktam yüz kat daha zordur.
    Yarın tüm bir çörektense bugün yarım çörek (yeğdir). Yarınki tavuktansa bugünkü yumurta. Yaşlı ağacın kökü sağlam olur.
    Yaşlının bulunduğu evde, saygı vardır. Yatana vurulmaz. Yazın derlemediğini kışın bulamazsın.
    Yazın yılanın ısırdığı, kışın urgandan korkar. Yemek buldun mu ye, motor buldun mu bin. Yılanın kuyruğuna basmazsan ısırmaz.
    Yiğitliği olan yiğiteç ölür. Yumurtanın sarısına çok bakarsan, kıl varmış gib görürsün. Yüreğinde olan, yüzünde okunur.
    Yürekle ciğer arasında, dalak kötülük söyler. Yürekte saklanan şeyi, yüz söyler. Zenginin mutluluğu mülktür, fakirin zenginiliği ailedir.
    Zenginlerin çok olduğu yerde, fakirler de çok olur. Zenginin tatlı sözüne kanma, kış gününe inanma.  
    Araştırma .... : Nurullah KARAKAŞ

    NOT...: Bu sayfada yer alan atasözleri, aşağıda linki bulunan Genç Beyin dergisinin izniyle yayınlanmıştır. Telif hakları kapsamına girecek şekilde kullanmak isteyenlerin, ilgili adresten izin almaları gerekmektedir.


    Kaynak ...:
    Genç Beyin Dergisi. Sayı 84.
    http://www.gencbeyin.org/