Bir Güney Brezilya Kentinde Trafik Kazalarının
Önlenmesine Yönelik Programın Sonuçları:

Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Önerilen Bir Model

Cármine Porcelli Salvaroni PhD*., Benedicto Oscar Colli PhD**, Carlos Gilberto Carlotti Júnior PhD**

* Maringá Tıp Fakültesi Nöroşirürji Bölümü; **Sao Paulo Üniversitesi, Ribirão Preto Tıp Fakültesi Nöroşirürji Bölümü
(Surgical Neurology, vol. 72, 14 Haziran 2009 sayısında- ss: 6-14- yayınlanmış; makaleden Ender Arkun tarafından özetlenerek çevrilmiştir.)


İstatistiklere göre, trafik kazalarından dünya çapında yılda 1,2 milyon kişi ölmekte ve yaklaşık 50 milyon kişi de yaralanmaktadır. Trafik kazaları özellikle kafa travması ve omurilik yaralanmaları önde gelmek üzere başlıca travmatik yaralanmaların nedenidir. Özellikle ekonomik açıdan verimli olacakları dönemlerin ilk on yıllık bölümündeki genç yetişkinler, kafa ve omurilik yaralanmaları nedeniyle ölüme terk olmakta ya da kalıcı sakatlığa mahkûm kalmaktadırlar. 1990’da trafik kazaları dünyadaki dokuzuncu en önemli ölüm nedeniyken, öngörüler, 2020 yılına varıldığında trafik kazalarından ölümlerin dünyada üçüncü sırayı alabileceğine işaret etmektedir.

Uygulamalı Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü (IPEA) verileri, Brezilya’nın son 30 yıldır, trafik kazalarının oluşumu açısından dünya liderlerinden biri olduğunu göstermektedir. Brezilya’daki bu kronikleşmiş durumun, dünyanın pek çok ülkesi için de geçerli olduğu gerçeği göz önünde tutularak, eğitim temelli bir programın toplum kesimlerine yaygınlaştırılarak uygulanmasının yararlı olacağı sonucuna varılmıştır. Beyin ve sinir cerrahlarının koordinasyonundaki “İyi Düşün Programı” (TWP) adı verilen bir programın, pilot bölge olarak Brezilya’nın güneyinde, Paraná eyaletindeki yaklaşık 320.000 nüfuslu Maringá kentinde yoğun olarak uygulamasına karar verildi. Bu kentte 2003 yılında 5817 trafik kazası belirlenmiş olup bunun yarısından fazlası, 3087’ü ölümlü ya da ciddi yaralanmalıydı.

Uygulanan toplumsal eğitim programı, (1) alkollü olarak araç kullanmayı engellemeyi (2) araç kullanırken kemerleri bağlamayı ve (3) motosiklet kullanırken kask takmayı toplumda özendirmeyi öngörmekteydi. Bu üç neden trafik kazalarında travmatik beyin ve omurilik yaralanmalarının başlıca nedenleriydi.

Amerikan Beyin ve Sinir Cerrahları Birliği (AANS) desteğiyle, özetle TWP adı verilen toplumsal eğitim programı hazırlandı. Programda kullanılacak CD’ler, amblemli tişörtler, DVD video filmler, broşürler ve diğer yazılı malzeme, araçlar için tampon ve cam çıkartmaları, posterler gibi eğitim malzemeleri ve diğer masraflar iki özel sektör kurumu tarafından sağlanmaktaydı.

Programın iki aşaması bulunmaktaydı: 1. Aşama TWP programının uygulanması ve yaygınlaştırılması, 2. Aşama ise programdan elde edilen sonuçların değerlendirilmesiydi.

Birinci aşamada, TWP’nin mesajı topluma, bir beyin cerrahı, programın genel koordinatörü olan tıp fakültesinden bir profesör ve bunların denetimindeki 20 kadar tıp öğrencisinden oluşan bir TWP ekibi tarafından iletildi. İlk olarak 4 ay süren yoğun bir tanıtma programı uygulandı ve onu izleyen 2 kez, 4 aylık sürelerle de programın sonuçlarının topluma işlemesinin ve yaygınlaşmasının sağlanması için çeşitli etkinlikler yapıldı. Birinci aşamada; 30 dakika süren, görsel malzemelerle destekli bir konferans 440 kez; 8 dakikalık bir video filmi 5000 kez sunuldu; 60.000 adet eğitici broşürler, 15.000 adet araç çıkartması ve 1000 adet amblemli tişört dağıtıldı ve TV programlarının arasında gösterilen 22 değişik türde eğitici kısa spotlar hazırlanıp sunuldu.

Programın sonuçlarının değerlendirilmesi Datatrauma adı verilen bir yazılım aracılığıyla gerçekleştirildi. Bölge ve çevre hastanelere ulaştırılan trafik kazası yaralıları ve ölümlerle ilgili bilgiler, bu hastanelerdeki terminaller aracılığıyla doğrudan Datarauma veri tabanına iletildi. Bu bilgiler, kaza oluşumlarıyla ilgili polis ve jandarma verileriyle de desteklendi.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda elde edilen istatistikler, TWP programının uygulanmasının ardından toplam trafik kazaları sayısında %1,6 oranında bir artış olmakla birlikte kafa yaralanmalarında %4,5 azalma saptandı. Travmatik kafa yaralanmalarının şiddeti açısından ise hafif yaralanmaların %1,1; orta şiddette yaralanmaların %40; şiddetli yaralanmaların ise %29,5 oranında azaldığı görüldü. En önemlisi, program uygulanması sonrasında, program öncesine oranla, ölümlü kazaların %28,1 oranında azaldığı saptandı.































































Kaynak...:
http://www.tuba.gov.tr/haber.php?id=367